Skip to content

Basit makine çeşitleri ve görevleri

BASİT MAKİNELER, BASİT MAKİNELERİN ÖZELLİKLERİ, BASİT MAKİNE ÇEŞİTLERİ

  Günlük hayatta bir işi daha kolay yapabilmek için kullandığımız, genellikler kuvvetten kazanç sağlayan fakat iş ya da enerjiden kazanç sağlamayan makinelere basit makineler denir. Günlük hayatta kullandığımız pense, makas, keser, kalemtraş, tekerlekvb. basit makinelere örnektir. Basit makineler ile aynı anda kuvvetten, hızdan ve yoldan kazanç sağlanmaz. Birinden kazanç varsa diğerlerinden aynı oranda kayıp vardır. Kuvvetten ne kadar kazandırıyorsa aynı oranda yoldan kaybettirir.

KALDIRAÇLAR

 Kaldıraçlar sabit bir destek üzerinde hareket edebilen sağlam çubuklardır. Kaldıracın etrafında dönebildiği noktaya destek denir. Destek ile yük arasındaki uzaklığa yük kolu, uygulanan kuvvet ile destek arasındaki uzaklığa ise kuvvet kolu denir.

Kullanım alanları:Tahtaravalli,makas,pense ve el arabası bunlara birer örnektir. 

Tüm kaldıraç çeşitlerinde; Kuvvet x Kuvvet kolu = Yük x Yük kolu bağıntısı kullanılır

 
 
MAKARALAR 
Makaralar iş kolaylığı sağlayan makinelerdir. Sabit ve hareketli olmak üzere iki çeşittir. 
  Sabit makaralarda kuvvetin yönü değiştirilerek iş kolaylığı sağlar. Kuvvetten ya da yoldan kazanç yoktur.
 
Kullanım alanları:inşaatta yük taşımak için kullanılması kullanım alanlarından biridir.

                                                                                           Kuvvet = yük 

EĞİK DÜZLEM

Ağır yükleri küçük kuvvetlerle bulundukları yerden daha yükseğe çıkarmak için eğik düzlemden yararlanılır. Bir ucu yerden daha yüksekte bulunan yatay düz yüzeye eğik düzlem denir.

Kuvvet ve yükün yaptığı iş aynı olduğundan;

Kuvvet x eğik düzlemin boyu = yük x yükseklik
bağıntısı kurulur.
Kullanım alanları:Rampalar ve yokuşlar eğik düzlemin kullanım alanlarının birazıdır.

ÇIKRIKLAR

 Çıkrık, silindir ve silindirin dönme miline bağlı bir koldan oluşur. Kuyulardan su çekmek için kullanılan makineler çıkrığa örnektir.

Çıkrıkta yük, silindirin çevresine dolanan ipe asılır. Kuvvet ise çıkrık koluna uygulanır. Çıkrık dakaldıraç gibi çalışır. Silindirin yarıçapı r, çıkrık kolunun uzunluğu ise R dir.

Kuvvet x R = Yük x r bağıntısı kullanılır.

Kullanım alanları:Asansörler ve zeytinyağ fabrikaları çıkrığın kullanım alanlarının birazıdır.

 DİŞLİ ÇARKLAR

Dişli çarklar, üzerinde eşit aralıklarla dişler bulunan ve bir eksen etrafında dönen tekerleklerdir. Dişler çarkların birbirine geçmesini sağlar.   

Şekil I deki dişlilerin dönüş yönleri ve dönme sayıları aynıdır.

Dişliler şekil II deki gibi birbirine geçmiş ise ters yönde hareket ederler.
Dişlilerde dönme sayısı yarıçap veya diş sayısı ile ters orantılıdır.
N1= küçük dişilinin tur sayısı N2= büyük dişlinin tur sayısı
r1 = Küçük dişlinin yarıçapı r2 = Büyük dişilinin yarıçapı

Dişlilerde ; N1 x r1 = N2 x r2 bağıntısı kullanılır.

Kullanım alanları: Değirmenler,saatler,zeytinyağ fabrikaları ve asnsörler dişli çarkların kullanım alanlarının birazıdır.

 
VİDALAR
Üzerinde küçük eğimli diş bulunan silindire vida denir. Yani vida, bir silindir üzerine sarılmış eğik düzlemdir.
Vidada iki diş arasındaki uzaklığa vida adımı denir. a ile gösterilir.

Vida her dönmede bir vida adımı kadar bulunduğu zeminde içeri girer.

Kullanım alanları:Çoğunlukla ahşap ve metal cisimleri birleştirmek yada sağlamlaştırmak için kullanılır

 KASNAKLAR

Kasnaklar dişleri olmayan tekerleklerdir. Bağlantı şekillerine göre dönme yönleri değişir.Kasnaklar yandaki şekildeki gibi bağlı olduklarında dönme yönleri aynıdır.
Kasnaklar yandaki şekildeki gibi çapraz bağlandığında birbirleri ile zıt yönde dönerler.
Tüm kasnak çeşitlerinde dönme sayıları yarıçapları ters orantılıdır. Yani yarıçapı küçük olan kasnak yarıçapı büyük olan kasnağa göre daha fazla döner.

 

  Kullanım alanları:Tekneler ve motorlar kullanım alanlarının birazıdır.

  
 
 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

%d blogcu bunu beğendi: